Używamy plików cookie, aby poprawić jakość przeglądania, wyświetlać reklamy lub treści dostosowane do indywidualnych potrzeb użytkowników oraz analizować ruch na stronie. Kliknięcie przycisku "Akceptuj wszystkie" oznacza zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookie.
Zezwól na:
Niezbędne Wszystkie
Zezwalam
koszyk (0)

Szanowni Państwo, zakupy w kwocie 200 zł wysyłamy za darmo. Serdecznie zapraszamy!

ZAMKNIJ

Czy oliwa powinna być gorzka i piec w gardle?

Tak, dobra oliwa extra virgin jest zwykle lekko gorzka i może pikantnie drapać w gardle. Za gorycz i pikantność odpowiadają naturalne polifenole, które są największe w oliwach ze świeżych, młodych, zielonych oliwek. Nie jest to jednak obowiązkowa cecha: łagodne odmiany, np. arbequina, mogą być w pełni wartościowe. Niepokoić powinien smak zjełczały, stęchły, octowy lub zupełnie mdły. Gorycz ma być zrównoważona owocowym aromatem, a nie dominować nad nim. 

Czy oliwa powinna być gorzka i piec w gardle?

Pierwszy łyk dobrej oliwy potrafi zaskoczyć. Najpierw owoc i zapach świeżej trawy, potem goryczka na końcu języka, a na koniec drapanie w gardle, które czasem kończy się kaszlnięciem. Wiele osób uznaje to za sygnał, że oliwa jest zepsuta. Zwykle jest odwrotnie, ale nie zawsze. W tym artykule pokazujemy, jak odróżnić pożądaną gorycz i pikantność od prawdziwych wad oraz jak ocenić oliwę samodzielnie w domowej kuchni.

Gorycz i pikantność to dwie różne cechy

W ocenie oliwy (także podczas profesjonalnych paneli degustacyjnych) rozróżnia się trzy główne wrażenia:

  • Owocowość: aromat zielonych liści, świeżo skoszonej trawy, pomidora, karczocha, migdała lub dojrzałych owoców.
  • Gorycz: wyczuwalna na tyle języka, tuż przed połknięciem.
  • Pikantność (ostrość): szczypanie lub drapanie w gardle, czasem kaszel.

Dobrze zbalansowana oliwa ma wszystkie trzy w proporcjach, które się uzupełniają. Skąd dokładnie bierze się szczypanie w gardle i jakie związki za nie odpowiadają, wyjaśniamy w osobnym artykule: Oliwa z oliwek powinna szczypać w gardle.

Kiedy gorycz i pikantność to dobry znak

Świeżość i młode oliwki. Oliwy z niedojrzałych, zielonych oliwek (tzw. wczesny zbiór, early harvest) są zwykle najbardziej intensywne: trawiaste, gorzkie i pikantne. Im dłużej oliwa leży i im starsza jest, tym te cechy słabną.

Polifenole. To naturalne przeciwutleniacze obecne w oliwkach. Oliwy bogate w polifenole są zazwyczaj bardziej gorzkie i pikantne, a przy okazji wolniej się utleniają, więc dłużej zachowują świeżość.

Rok i klimat. W latach z niedoborem wody oliwki produkują więcej związków fenolowych, więc oliwy bywają wyraźnie intensywniejsze. Drzewa nawadniane dają zwykle oliwy łagodniejsze. Ta sama oliwa od tego samego producenta może więc smakować inaczej w różnych sezonach i to normalne.

Odmiana. Picual słynie z wyrazistej goryczy i pikantności, hojiblanca jest zazwyczaj średnio intensywna, a arbequina to klasyk łagodnych, słodkawych, owocowych oliw.

W kuchni śródziemnomorskiej goryczkę traktuje się jak zaletę. Przysłowie niemieckie mówi: Was bitter im Mund ist dem Magen gesund („Co gorzkie w ustach, zdrowe dla żołądka"). To tylko ludowa mądrość, ale dobrze oddaje podejście do tego smaku.

 

Oliwa klasy Premium

ekologiczna oliwa z oliwek Premium Oro del Vinalopo

 

Czy każda dobra oliwa musi piec w gardle? Nie

Często powtarza się uproszczenie: „jeśli oliwa nie drapie, to jest sfałszowana albo stara". To nie do końca prawda.

Aby oliwa mogła nazywać się extra virgin, musi przejść badania laboratoryjne oraz ocenę panelu degustatorów: nie może mieć żadnych wad smakowych i musi mieć wyczuwalną owocowość. Gorycz i pikantność mogą występować w niskiej lub wysokiej intensywności i nie są wymagane. Dlatego łagodna oliwa z odmiany arbequina, dobrze wytłoczona i świeża, jest pełnoprawną oliwą extra virgin.

Co innego oliwa zupełnie pozbawiona charakteru: bez zapachu, bez owocowości, tłusta i obojętna w smaku. Taki obraz może wskazywać na starzenie się, złe przechowywanie, a w skrajnym przypadku na domieszkę innych tłuszczów. Więcej o łagodnych oliwach przeczytasz tutaj: łagodna oliwa z oliwek – czy jest dobra?

 

Kiedy nieprzyjemny smak to wada, a nie zaleta

Nie każdy ostry czy „dziwny" smak jest oznaką jakości. Poniżej najczęstsze wady oliwy:

Wada Jak smakuje i pachnie Najczęstsza przyczyna
Zjełczenie stare orzechy, farba, plastelina, wosk utlenienie: stara oliwa, światło, ciepło, otwarta butelka stojąca miesiącami
Fusty / szlam zapach błota, osadu, stęchłego tłuszczu oliwki długo magazynowane przed tłoczeniem lub długi kontakt z osadem
Stęchlizna / wilgoć zapach pleśni, wilgotnej piwnicy oliwki zaatakowane pleśnią
Winny / octowy kwaśny, ostry zapach octu lub fermentacji fermentacja oliwek przed tłoczeniem
Metaliczny smak żelaza, blachy długi kontakt oliwy z metalowymi elementami w procesie

Prosta zasada: dobra gorycz i pikantność idą w parze ze świeżym, zielonym, owocowym aromatem. Wady zwykle przykrywają owoc, a smak zostaje mdły, stęchły, kwaśny lub „stary", bez wyraźnego, czystego szczypania.

 

zielone oliwki oliwa verde

Zielona oliwa z oliwek

Jak ocenić oliwę w domu: 5 kroków

 

  1. Nalej 1–2 łyżki do małego kieliszka lub szklanki. Przykryj dłonią i trzymaj chwilę w ręku, aby oliwa lekko się ogrzała (profesjonaliści używają ciemnych kieliszków i temperatury ok. 28°C).
  2. Powąchaj. Trawa, zielone liście, pomidor, migdał, owoce: dobrze. Pleśń, ocet, stare orzechy, farba: wada.
  3. Weź łyk (ok. łyżeczka) i rozprowadź po całym języku i podniebieniu.
  4. Zassij powietrze przez lekko zaciśnięte zęby. To uwalnia aromaty.
  5. Przełknij i oceń: czy czujesz owoc, gorycz na końcu języka i drapanie w gardle? Czy te cechy się równoważą? Kaszlnięcie po łyku oliwy degustatorzy traktują jako dowód wysokiej pikantności i wysokiej jakości oliwy, a nie jako problem.

Uwaga: nie polecamy popularnego „testu lodówki". To mit, który nie świadczy o jakości oliwy. Przeczytaj, dlaczego: .

Nie lubię goryczy: co robić?

Gorycz i pikantność można łagodzić, a smak można oswoić:

  • Zacznij od łagodniejszej oliwy, np. arbequiny: oliwa Arbequina i Picual Puerta de las Villas albo oliwa Premium Oro del Vinalopó, znana z delikatnego, słodkawego, owocowego smaku.
  • Łącz z jedzeniem. Sól, kwas i tłuszcz łagodzą gorycz. Intensywna oliwa świetnie pasuje do świeżego chleba, pomidorów, grillowanych warzyw, jajek, ziemniaków, serów i mięs.
  • Dodawaj do gotowanych potraw (zupy, gulasze). W cieple i w połączeniu z innymi składnikami goryczka staje się mniej wyczuwalna.
  • Spróbuj stopniowo. Wiele osób po kilku tygodniach zaczyna doceniać wyrazistość, której wcześniej unikało.
  • Jeśli natomiast lubisz mocny charakter, sięgnij po zieloną oliwę Picual z wczesnego zbioru.

Na co patrzeć na etykiecie, a nie tylko na gorycz

Sama gorycz nie wystarczy do oceny jakości. Zwróć uwagę na:

  • datę zbioru lub termin przydatności (im świeższa, tym lepiej),
  • opakowanie: ciemna butelka, puszka lub bag in box chroni przed światłem,
  • oznaczenie extra virgin oraz nazwę producenta i region,
  • odmianę oliwek: pozwala przewidzieć intensywność,
  • kwasowość: to informacja o jakości surowca, nie o smaku. Szczegóły: co oznacza kwasowość oliwy.

Kompletną listę wskazówek znajdziesz w poradniku na co zwrócić uwagę, kupując oliwę.

Podsumowanie

Czy oliwa powinna być gorzka i piec w gardle? U wielu dobrych oliw tak, i to jest ich zaleta, szczególnie w oliwach zielonych z wczesnego zbioru. Ważniejsza od samej intensywności jest równowaga: czysty, świeży, owocowy aromat, wyczuwalna gorycz i pikantność bez wad. Nawet łagodna oliwa może być znakomita, jeśli jest świeża i dobrze wytłoczona. Zachęcamy do degustacji różnych odmian: łagodnej arbequiny, średnio intensywnej hojiblanki i wyrazistego picualu. Najlepiej przekonać się samemu, który charakter odpowiada Twojemu podniebieniu.

Zobacz naszą ofertę oliw extra virgin

 

 

Często zadawane pytania

Dobra oliwa extra virgin jest zwykle lekko gorzka, zwłaszcza gdy pochodzi z młodych, zielonych oliwek. Gorycz wynika z obecności polifenoli i jest wyczuwalna na tyle języka. Nie jest to jednak wymóg: łagodne odmiany, takie jak arbequina, mogą być wartościowe mimo delikatniejszego smaku. 

Pikantność, czyli drapanie lub szczypanie w gardle, jest naturalną cechą świeżych oliw z młodych oliwek i zależy od zawartych w nich związków fenolowych. Zazwyczaj trwa chwilę i bywa połączona z kaszlnięciem. To normalne, a w ocenie oliwy zwykle pozytywne. 

Niekoniecznie. Brak goryczy może wynikać z odmiany (np. arbequina), dojrzałości oliwek lub nawadniania drzew. Warto jednak sprawdzić, czy oliwa ma wyraźny owocowy aromat i czy nie jest stara. Oliwa zupełnie bez zapachu i smaku może być zwietrzała lub źle przechowywana. 

Zwykle nie jest. Tak, jeśli gorycz towarzyszy nieprzyjemnym aromatom: stęchlizny, octu, farby, starych orzechów lub plasteliny. Dobra gorycz idzie w parze ze świeżym, zielonym, owocowym zapachem. Zjełczała oliwa pachnie i smakuje „staro", a nie świeżo i trawiasto. 

Najlepsza jest prosta degustacja: ogrzej oliwę w dłoniach, powąchaj, weź łyk i oceń trzy cechy: owocowość, gorycz i pikantność. Dobra oliwa ma czysty, świeży aromat bez wad. Popularny „test lodówki" nie jest wiarygodny. 

Intensywność zależy od odmiany, terminu zbioru, pogody i nawadniania w danym sezonie. W latach suchych oliwy bywają bardziej gorzkie i pikantne. Z czasem, w miarę starzenia się oliwy, te cechy stopniowo słabną. 

Najłagodniejsze są zazwyczaj oliwy z odmiany arbequina oraz oliwy z w pełni dojrzałych oliwek zbieranych na koniec sezonu. Mają słodkawy, owocowy, delikatny smak, dobry na początek przygody z oliwą extra virgin. Wyraziste są zwykle oliwy z picualu, zwłaszcza z wczesnego zbioru. 

Przekaż informacje o tym wpisie zainteresowanym znajomym!
wszystkie wpisy
Co tworzy naszą oliwę wyjątkową?
Wyselekcjonowane zbiory

Nasza ekologiczna oliwa z oliwek extra virgin powstaje ze świeżo zebranych trzech miejscowych odmian oliwek. Uzyskuje się dzięki temu oliwę o niezwykłych właściwościach zdrowotnych i doskonałym aromacie.

Brak oprysków

Oliwki wykorzystywane do tłoczenia oliwy uprawia się zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego UE, bez syntetycznych pestycydów i nawozów sztucznych

Tłoczona na zimno

Proces tłoczenia na zimno organicznej oliwy z oliwek i tradycyjne metody, sprawiają, że uzyskujemy ekologiczną oliwę extra virgin w 100% naturalną. To czysty sok z oliwek o wybitnych walorach jakościowych i prozdrowotnych.

Niepowtarzalna jakość
Potwierdzona nagrodami na międzynarodowych targach żywności ekologicznej. Śródziemnomorski klimat, słońce, sposób uprawy i tłoczenia pozwalają zachować wszystkie drogocenne właściwości oliwek i gwarantuje najwyższą jakość oliwy. Jakość naszej oliwy podkreśla również jej ekstremalnie niska kwasowość i certyfikat ekologiczny.
Home Kontakt z nami
Kontakt z nami
Adres:
ul. J. U. Niemcewicza 26 m 21,
02-306 Warszawa
Telefon:
E-mail:
Jesteśmy na
Wykonanie: DevilArt