Szanowni Państwo, zakupy w kwocie 200 zł wysyłamy za darmo. Serdecznie zapraszamy!
Tak, dobra oliwa extra virgin jest zwykle lekko gorzka i może pikantnie drapać w gardle. Za gorycz i pikantność odpowiadają naturalne polifenole, które są największe w oliwach ze świeżych, młodych, zielonych oliwek. Nie jest to jednak obowiązkowa cecha: łagodne odmiany, np. arbequina, mogą być w pełni wartościowe. Niepokoić powinien smak zjełczały, stęchły, octowy lub zupełnie mdły. Gorycz ma być zrównoważona owocowym aromatem, a nie dominować nad nim.

Pierwszy łyk dobrej oliwy potrafi zaskoczyć. Najpierw owoc i zapach świeżej trawy, potem goryczka na końcu języka, a na koniec drapanie w gardle, które czasem kończy się kaszlnięciem. Wiele osób uznaje to za sygnał, że oliwa jest zepsuta. Zwykle jest odwrotnie, ale nie zawsze. W tym artykule pokazujemy, jak odróżnić pożądaną gorycz i pikantność od prawdziwych wad oraz jak ocenić oliwę samodzielnie w domowej kuchni.
W ocenie oliwy (także podczas profesjonalnych paneli degustacyjnych) rozróżnia się trzy główne wrażenia:
Dobrze zbalansowana oliwa ma wszystkie trzy w proporcjach, które się uzupełniają. Skąd dokładnie bierze się szczypanie w gardle i jakie związki za nie odpowiadają, wyjaśniamy w osobnym artykule: Oliwa z oliwek powinna szczypać w gardle.
Świeżość i młode oliwki. Oliwy z niedojrzałych, zielonych oliwek (tzw. wczesny zbiór, early harvest) są zwykle najbardziej intensywne: trawiaste, gorzkie i pikantne. Im dłużej oliwa leży i im starsza jest, tym te cechy słabną.
Polifenole. To naturalne przeciwutleniacze obecne w oliwkach. Oliwy bogate w polifenole są zazwyczaj bardziej gorzkie i pikantne, a przy okazji wolniej się utleniają, więc dłużej zachowują świeżość.
Rok i klimat. W latach z niedoborem wody oliwki produkują więcej związków fenolowych, więc oliwy bywają wyraźnie intensywniejsze. Drzewa nawadniane dają zwykle oliwy łagodniejsze. Ta sama oliwa od tego samego producenta może więc smakować inaczej w różnych sezonach i to normalne.
Odmiana. Picual słynie z wyrazistej goryczy i pikantności, hojiblanca jest zazwyczaj średnio intensywna, a arbequina to klasyk łagodnych, słodkawych, owocowych oliw.
W kuchni śródziemnomorskiej goryczkę traktuje się jak zaletę. Przysłowie niemieckie mówi: Was bitter im Mund ist dem Magen gesund („Co gorzkie w ustach, zdrowe dla żołądka"). To tylko ludowa mądrość, ale dobrze oddaje podejście do tego smaku.
ekologiczna oliwa z oliwek Premium Oro del Vinalopo
Często powtarza się uproszczenie: „jeśli oliwa nie drapie, to jest sfałszowana albo stara". To nie do końca prawda.
Aby oliwa mogła nazywać się extra virgin, musi przejść badania laboratoryjne oraz ocenę panelu degustatorów: nie może mieć żadnych wad smakowych i musi mieć wyczuwalną owocowość. Gorycz i pikantność mogą występować w niskiej lub wysokiej intensywności i nie są wymagane. Dlatego łagodna oliwa z odmiany arbequina, dobrze wytłoczona i świeża, jest pełnoprawną oliwą extra virgin.
Co innego oliwa zupełnie pozbawiona charakteru: bez zapachu, bez owocowości, tłusta i obojętna w smaku. Taki obraz może wskazywać na starzenie się, złe przechowywanie, a w skrajnym przypadku na domieszkę innych tłuszczów. Więcej o łagodnych oliwach przeczytasz tutaj: łagodna oliwa z oliwek – czy jest dobra?
Nie każdy ostry czy „dziwny" smak jest oznaką jakości. Poniżej najczęstsze wady oliwy:
| Wada | Jak smakuje i pachnie | Najczęstsza przyczyna |
|---|---|---|
| Zjełczenie | stare orzechy, farba, plastelina, wosk | utlenienie: stara oliwa, światło, ciepło, otwarta butelka stojąca miesiącami |
| Fusty / szlam | zapach błota, osadu, stęchłego tłuszczu | oliwki długo magazynowane przed tłoczeniem lub długi kontakt z osadem |
| Stęchlizna / wilgoć | zapach pleśni, wilgotnej piwnicy | oliwki zaatakowane pleśnią |
| Winny / octowy | kwaśny, ostry zapach octu lub fermentacji | fermentacja oliwek przed tłoczeniem |
| Metaliczny | smak żelaza, blachy | długi kontakt oliwy z metalowymi elementami w procesie |
Prosta zasada: dobra gorycz i pikantność idą w parze ze świeżym, zielonym, owocowym aromatem. Wady zwykle przykrywają owoc, a smak zostaje mdły, stęchły, kwaśny lub „stary", bez wyraźnego, czystego szczypania.
Zielona oliwa z oliwek
Uwaga: nie polecamy popularnego „testu lodówki". To mit, który nie świadczy o jakości oliwy. Przeczytaj, dlaczego: .
Gorycz i pikantność można łagodzić, a smak można oswoić:
Sama gorycz nie wystarczy do oceny jakości. Zwróć uwagę na:
Kompletną listę wskazówek znajdziesz w poradniku na co zwrócić uwagę, kupując oliwę.
Czy oliwa powinna być gorzka i piec w gardle? U wielu dobrych oliw tak, i to jest ich zaleta, szczególnie w oliwach zielonych z wczesnego zbioru. Ważniejsza od samej intensywności jest równowaga: czysty, świeży, owocowy aromat, wyczuwalna gorycz i pikantność bez wad. Nawet łagodna oliwa może być znakomita, jeśli jest świeża i dobrze wytłoczona. Zachęcamy do degustacji różnych odmian: łagodnej arbequiny, średnio intensywnej hojiblanki i wyrazistego picualu. Najlepiej przekonać się samemu, który charakter odpowiada Twojemu podniebieniu.
Zobacz naszą ofertę oliw extra virgin
Dobra oliwa extra virgin jest zwykle lekko gorzka, zwłaszcza gdy pochodzi z młodych, zielonych oliwek. Gorycz wynika z obecności polifenoli i jest wyczuwalna na tyle języka. Nie jest to jednak wymóg: łagodne odmiany, takie jak arbequina, mogą być wartościowe mimo delikatniejszego smaku.
Pikantność, czyli drapanie lub szczypanie w gardle, jest naturalną cechą świeżych oliw z młodych oliwek i zależy od zawartych w nich związków fenolowych. Zazwyczaj trwa chwilę i bywa połączona z kaszlnięciem. To normalne, a w ocenie oliwy zwykle pozytywne.
Niekoniecznie. Brak goryczy może wynikać z odmiany (np. arbequina), dojrzałości oliwek lub nawadniania drzew. Warto jednak sprawdzić, czy oliwa ma wyraźny owocowy aromat i czy nie jest stara. Oliwa zupełnie bez zapachu i smaku może być zwietrzała lub źle przechowywana.
Zwykle nie jest. Tak, jeśli gorycz towarzyszy nieprzyjemnym aromatom: stęchlizny, octu, farby, starych orzechów lub plasteliny. Dobra gorycz idzie w parze ze świeżym, zielonym, owocowym zapachem. Zjełczała oliwa pachnie i smakuje „staro", a nie świeżo i trawiasto.
Najlepsza jest prosta degustacja: ogrzej oliwę w dłoniach, powąchaj, weź łyk i oceń trzy cechy: owocowość, gorycz i pikantność. Dobra oliwa ma czysty, świeży aromat bez wad. Popularny „test lodówki" nie jest wiarygodny.
Intensywność zależy od odmiany, terminu zbioru, pogody i nawadniania w danym sezonie. W latach suchych oliwy bywają bardziej gorzkie i pikantne. Z czasem, w miarę starzenia się oliwy, te cechy stopniowo słabną.
Najłagodniejsze są zazwyczaj oliwy z odmiany arbequina oraz oliwy z w pełni dojrzałych oliwek zbieranych na koniec sezonu. Mają słodkawy, owocowy, delikatny smak, dobry na początek przygody z oliwą extra virgin. Wyraziste są zwykle oliwy z picualu, zwłaszcza z wczesnego zbioru.
Nasza ekologiczna oliwa z oliwek extra virgin powstaje ze świeżo zebranych trzech miejscowych odmian oliwek. Uzyskuje się dzięki temu oliwę o niezwykłych właściwościach zdrowotnych i doskonałym aromacie.
Oliwki wykorzystywane do tłoczenia oliwy uprawia się zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego UE, bez syntetycznych pestycydów i nawozów sztucznych
Proces tłoczenia na zimno organicznej oliwy z oliwek i tradycyjne metody, sprawiają, że uzyskujemy ekologiczną oliwę extra virgin w 100% naturalną. To czysty sok z oliwek o wybitnych walorach jakościowych i prozdrowotnych.
Home Kontakt z nami